Czy herbata otrzymywana z liści ostrokrzewu paragwajskiego jest "napojem bogów"? Niewątpliwie w tym przekonaniu południowoamerykańskich ludów guarani jest wiele prawdy. W roku 1964, po zbadaniu właściwości tej rośliny, badacze z francuskiego Instytutu Pasteura stwierdzili, iż trudno byłoby na świecie znaleźć inną taką roślinę, która mogłaby dorównać yerba mate pod względem właściwości odżywczych i zawartości witamin.

Dziś już wiadomo, iż zawiera ona 24 witaminy i mikroelementy niezbędne do przeżycia, oraz 15 aminokwasów. Wyjaśnia to fakt, iż pijący ją Indianie byli w stanie doskonale przetrwać bez uszczerbku dla zdrowia długie okresy głodu.

Picie yerba mate zmniejsza łaknienie i obniża poziom cholesterolu, pobudza też system odpornościowy organizmu, odpręża i rozjaśnia umysł oraz podnosi sprawność fizyczną. Ponadto, herbata ta jest antyoksydantem, więc picie jej opóźnia proces starzenia i zmniejsza ryzyko chorób nowotworowych. Ze względu na właściwości powodujące hamowanie apetytu i wspomagające przyswajanie pokarmu picie yerba mate jest zalecane jako środek wspomagający odchudzanie.

Yerba mate zawiera substancje z grupy ksantyn, głównie mateinę. Substancje te są przedmiotem nieustannego zainteresowania naukowców, którzy stwierdzili, iż one właśnie są głównym składnikiem aktywnym w tej herbacie, powodującym stymulację centralnego układu nerwowego. Herbata zawiera też niewielkie ilości kofeiny, ale jest jej zbyt mało, aby można było odczuwać jej działanie.

Sposób przygotowania

Sprawą niezwykle istotną jest sposób przyrządzania yerba mate. Prawidłowe przygotowanie pozwala zachować jej unikalne właściwości odżywcze i lecznicze. Tradycyjnie pije się yerba mate w naczyniu z tykwy (nazywanym właśnie "mate") przez specjalną słomkę wykonaną z metalu (czasami ze srebra, złota lub tylko posrebrzaną lub pozłacaną) zwaną "bombilla".

Aby przygotować w sposób tradycyjny tę herbatę należy:

• zagotować wodę i ostudzić ją do temperatury 70-80 stopni - w żadnym wypadku nie należy zalewać herbaty wrzącą wodą, gdyż powoduje to parzenie liści i utratę smaku,
  
• do tykwy wrzucamy liście herbaty napełniając naczynie w 2/3 objętości, zatykamy otwór ręką i odwracamy naczynie w ten sposób, aby większość liści zgromadziła się po jednej stronie,
  
• wkładamy bombillę i zalewamy liście powoli gorącą wodą i czekamy chwilę, aż herbata się zaparzy,
  
• po wypiciu jednej porcji należy zalać herbatę ponownie wodą i ponownie delektować się jej smakiem - można tak robić aż do chwili, gdyż straci ona swój aromat.
  

Yerba mate jest spożywana głównie w Argentynie, Brazylii, Paragwaju i Urugwaju. W krajach tych pije się ją praktycznie nałogowo - na jednego mieszkańca Argentyny przypada statystycznie 7 kg yerba mate (dane z 2004 roku). Staje się ona jednak coraz bardziej popularna na całym świecie.